- اسطوره ~ نوشته ای از علی عباسی
"جهان سوم" به سبب فشارهای اقتصادی و فرهنگی بیش از جوامع "پیشرفته" روحیه قهرمان پروری و اسطوره سازی را در خود می پروراند. حال اگر این جامعه جهان سومی درگیر مناغشات سیاسی با حکومت دیکتاتوری هم باشد که این اسباب دو چندان می شود. برخورد حاکمان نیز با این اساطیر تا جایی که خطرآفرین نباشند ، ملایمت آمیز و مهربانانه است و حتی خود نیز به این تفکر کمک کرده و تا آنجا که بتوانند قهرمانان را به حکومت و شخص حاکم نزدیک می کنند. شعبان جعفری نمونه بارزی است از یک قهرمان نزدیک به حاکمیت ، که توسط خود حکومت ساخته می شود ، پروبال داده می شود و از او در مناغشات سیاسی به نفع حاکمیت استفاده می شود.- اما آن دسته از اساطیر که همراهی با حاکمان دیکتاتور را بر نمی تابند ، به دلایل اخلاقی بدنام شده ویا اگر جامعه ادعای بدنامی آنان را نپذیرد ، از صحنه روزگار محو می شوند. هیچ اهرمی پرفشارتر از قدرت و محبوبیت اسطوره نمی تواند برای جامعه جهان سومی دیکتاتورزده خطرآفرین باشد. دیکتاتورها گرچه اجازه یادگیری تاریخ را نمی دهند و خود قلم تاریخ سازی دارند اما گاهی در خفا تاریخ درست را می خوانند و می دانند که اسطوره ها و قهرمانان از عامه مردم بر می خیزند ، با همان خصایص و سلایقی که مردم می پسندند و همین عامه مردم پس از مدتی فرمان بردار همان اسطوره های همسان خویش خواهند بود. پس تا وقتی قهرمان هست ، خطر در کمین حاکم است.
- گاندی با همه افکار خوب و ازادیخواها نه اش اگر برخواسته از توده مردم ستمدیده نبود ، به یقین امروز اسمش در این قلمفرسایی جایی نداشت. البته این نکته بماند که این قهرمانان مردمی همیشه برای ازادی این مردم اسطوره ساز قدم برنداشته اند ، که قدرت، این فساداورترین پدیده هستی، اسطوره های زیادی را به حاکمانی ظالم و خون ریز تبدیل کرده که یاد ظالمان پیشین را نزد مردم گرامی و پر رحمت می کند.
واما این کلام به سبب مرگ یکی از ان اسطوره هایی به رشته تحریر درامد که از عامه مردم بود ، همان خصایص اخلاقی که مردم دوست دارند را داشت ، بسیار محبوب بود واین محبوبیت به حدی بود که مردم برخی تفاوتها ی رفتاری او با خویش را نمی دیدند ویا درباره اش فکر نمی کردند . این محبوبیت برایش سبب قدرت بود واین قدرت در هر جامعه توتالیتر وصاحب پدرخوانده ، اگر تابعیت حاکم را نداشته باشد ، سخت خطر آفرین است .
تختی ، زمان زیادی برای نقد زندگی اسطوره وار خود در قلم نقادان نذاشت و قلم منصف هم تا مرگ اسطوره اجازه پیش روی نمی بیند . اما آنچه که از او به یادگار است ، همانی است که در ذهن مردم به نیک است و این نیکی چون به سبب ویژگی های اخلاقی و انسانی اوست ، همیشه قابل احترام و معتبر.
No comments:
Post a Comment